Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), 2025 yılına ilişkin Hanehalkı Tüketim Harcaması verilerini yayımladı. Açıklanan rakamlar, Türkiye’de hanelerin bütçelerinde en büyük yükü konut ve kira giderlerinin oluşturduğunu ortaya koydu.
Verilere göre, hane halklarının tüketim harcamaları içerisinde yüzde 29,3’lük payla konut ve kira harcamaları ilk sırada yer aldı. Konut giderlerini yüzde 20,5 ile ulaştırma, yüzde 17,3 ile gıda ve alkolsüz içecekler izledi.
Tüketim harcamaları içerisinde en düşük paya sahip kalemler ise sigorta ve finansal hizmetler, eğitim ve sağlık oldu. Sigorta ve finansal hizmetlerin toplam harcamalardaki payı yüzde 0,8 olarak hesaplanırken, eğitim harcamaları yüzde 1,8, sağlık harcamaları ise yüzde 2,2 seviyesinde gerçekleşti.
Araştırma, gelir seviyesine göre harcama alışkanlıklarının da önemli ölçüde değiştiğini gösterdi. En yüksek gelir grubunda bulunan haneler bütçelerinin yüzde 25’ini ulaştırmaya, yüzde 25,7’sini konut ve kiraya, yüzde 12,4’ünü ise gıda ve alkolsüz içeceklere ayırdı.
Bu sonuçlar, gelir seviyesi yükseldikçe ulaştırma harcamalarının toplam bütçe içindeki payının belirgin şekilde arttığını ortaya koydu. DÜŞÜK GELİRLİ HANELERDE TEMEL İHTİYAÇLAR ÖNE ÇIKIYOR Gelir düzeyi en düşük yüzde 20’lik grupta yer alan hanelerde ise harcamaların büyük bölümü temel ihtiyaçlara yöneldi.
Bu grupta konut ve kira giderleri yüzde 38,7 ile ilk sırada yer alırken, gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 29,2, ulaştırma harcamaları ise yüzde 8,6 pay aldı. TÜİK verilerine göre, gelir kaynağına bağlı olarak da harcama dağılımında farklılıklar görülüyor.
Maaş, ücret veya yevmiye gelirine sahip haneler bütçelerinin yüzde 26,4’ünü konut ve kiraya, yüzde 21,9’unu ulaştırmaya, yüzde 16’sını ise gıda ve alkolsüz içeceklere harcadı.
Girişimcilik ve ticari faaliyetlerden gelir elde eden hanelerde ise ulaştırma harcamalarının payı yüzde 25,9 ile öne çıktı. Aynı grupta konut ve kira giderleri yüzde 25,5, gıda harcamaları ise yüzde 17 olarak hesaplandı.
TEK YAŞAYANLARDA KİRA YÜKÜ DAHA AĞIR Hane büyüklüğüne göre yapılan inceleme, tek kişilik hanelerde konut giderlerinin daha yüksek paya sahip olduğunu gösterdi.
Yalnız yaşayanların toplam harcamalarının yüzde 41’i konut ve kira giderlerinden oluştu. Bu grupta ulaştırma harcamalarının payı yüzde 14,4, gıda ve alkolsüz içeceklerin payı ise yüzde 14,3 olarak kaydedildi.
Altı ve daha fazla kişinin yaşadığı hanelerde ise tüketim yapısı farklı bir görünüm sergiledi. Bu grupta gıda ve alkolsüz içecekler yüzde 23,7 ile en yüksek payı alırken, konut ve kira giderleri yüzde 22,4, ulaştırma harcamaları ise yüzde 18,1 seviyesinde gerçekleşti.
TÜİK’in verileri, hane bütçelerinde konut ve kira harcamalarının ağırlığını koruduğunu ortaya koyarken, gelir düzeyi ve hane büyüklüğüne bağlı olarak tüketim alışkanlıklarının önemli ölçüde değiştiğini de gözler önüne serdi.