Kamu yatırımlarının gecikmeden hayata geçirilmesi gereken bazı istisnai durumlarda başvurulan acele kamulaştırma, idarenin taşınmaza normal kamulaştırma sürecinden daha hızlı şekilde el koyabilmesini sağlayan hukuki bir uygulamadır.
Karayolu, enerji iletim hattı, deprem sonrası altyapı çalışmaları, savunma yatırımları veya acil kamu hizmetleri gibi projelerde gündeme gelebilen bu yöntem, 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu’nun 27’nci maddesinde düzenleniyor.
Acele kamulaştırmada temel amaç, kamu yararı taşıdığı değerlendirilen bir yatırımın zaman kaybetmeden başlatılmasıdır. Ancak bu uygulama, taşınmazın mülkiyetinin bedelsiz olarak devredilmesi anlamına gelmez.
Mülk sahibinin kamulaştırma bedelini alma, bedelin artırılmasını talep etme ve hukuki yollara başvurma hakları korunur. NORMAL KAMULAŞTIRMADAN FARKI Standart kamulaştırma sürecinde idare öncelikle taşınmazın bedelini belirler, malik ile uzlaşma görüşmeleri yürütür ve anlaşma sağlanamadığında bedel tespiti ile tapu tescili davası açar.
Süreç, taşınmazın idare adına tesciliyle tamamlanır. Acele kamulaştırmada ise idare, kanunda belirtilen şartların oluşması hâlinde taşınmaza daha erken fiilen el koyabilmek için mahkemeye başvurur.
Mahkeme tarafından belirlenecek geçici bedelin bankaya yatırılmasıyla, taşınmaza el koyma kararı verilebilir. Bu aşama, özellikle kamu hizmetinin kesintiye uğramaması veya projenin gecikmesinin ciddi sonuçlar doğurabileceği durumlar için öngörülür.
Bununla birlikte acele el koyma kararı, kamulaştırma işleminin tüm yönleriyle tamamlandığı anlamına gelmez. Nihai kamulaştırma bedelinin tespiti, tapu tescili ve diğer uyuşmazlıklar ayrı hukuki süreçlere konu olabilir.
.