Tapu Kanunu ile bazı kanunlarda ve 375 sayılı KHK’de değişiklik öngören düzenleme Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi. Bu kapsamda, 7452 sayılı Kanun’un Ek 1’inci maddesinde de değişikliğe gidildi; maddenin 6, 7 ve 9’uncu fıkraları yeniden düzenlenirken 10’uncu fıkra eklendi.
Söz konusu değişikliklerle, 6 Şubat 2023 depremleri sonrası hak sahiplerine sağlanan hibe ve kredilerin korunması, ayrıca Yerinde Dönüşüm uygulamalarının hukuki çerçevesinin netleştirilmesi hedefleniyor.
HİBE VE KREDİLERE HACİZ VE TEDBİR KALKANI Yapılan düzenlemeyle, depremzedelere verilen hibe ve krediler için haciz, ihtiyati haciz ve ihtiyati tedbir uygulanamaması yönünde açık hükümler getirildi.
Ayrıca bu destekler bakımından temlik, takas, rehin gibi işlemlere de yasak getirildi. Böylece hem hak sahiplerine sağlanan desteklerin kesintiye uğramaması hem de uygulamada yaşanan belirsizliklerin giderilmesi amaçlanıyor.
Ek 1’inci maddeye ilişkin değişikliklerle, hibe ve kredi ödeneklerinin tahsis edileceği bütçenin yönetimi Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı’ndan Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na devredildi.
Düzenleme, Yerinde Dönüşüm sürecindeki finansman akışının tek elden yürütülmesine dönük bir adım olarak değerlendiriliyor. HAZİNE TAŞINMAZINDA YÜZDE 10 PEŞİNAT 5 YILA KADAR FAİZSİZ TAKSİT Düzenlemenin öne çıkan başlıklarından biri de, hibe ve kredi destekleriyle üzerinde yapılaşma yapılan Hazine taşınmazlarının hak sahiplerine satışına ilişkin model oldu.
Buna göre: -Hibe/kredi ile üzerinde konut, iş yeri ve ahırlı konut yapılan, -Yüzölçümü en fazla 1. 000 m² olan -Hazine taşınmazları, Hazine tarafından Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na bedelsiz devredilecek.
-Başkanlık bu taşınmazları, rayiç bedelin yarısı üzerinden: peşin, ya da -%10 peşinat ve 5 yıla kadar taksit ile faizsiz satabilecek. Tahsil edilen bedellerin Dönüşüm Projeleri Özel Hesabı’na gelir kaydedileceği belirtildi.
Düzenleme ile, mera/Hazine/tespit harici alanlarda kendi imkânlarıyla yapı inşa eden afetzedelere uygun şartlarda satın alma imkânı sağlanırken; kullandırılan kredinin geri ödenmesine ilişkin güvence mekanizmasının da güçlendirilmesi hedefleniyor.
Kanunla, devlet eliyle üretilen konutlardan anahtarını teslim alanların cayma ve iade yolunun kapatıldığı ifade edildi. Bu adımla, hak sahibinin teslim aldığı bağımsız bölümden vazgeçip taşınmazın ikinci el konumunda kamu stokuna dönmesinin önüne geçilmesi amaçlanıyor.
Ayrıca teslim alınmayan bağımsız bölümlerin, Hazine’den Kentsel Dönüşüm Başkanlığı’na bedelsiz devri ve Başkanlık tarafından satışı/değerlendirilmesi için de çerçeve çizildi.
Başkanlığın, söz konusu bağımsız bölümleri rayiç bedel üzerinden ve 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu hükümlerinden istisna tutarak satabileceği; gelirlerin yine Dönüşüm Projeleri Özel Hesabına aktarılacağı kaydedildi.
Alternatif olarak bu bağımsız bölümlerin, 6306 sayılı Kanun kapsamındaki dönüşüm uygulamalarında değerlendirilebilmesine de imkân tanındı. YERİNDE DÖNÜŞÜM KAPSAMI NETLEŞTİRİLDİ Eklenen 10’uncu fıkra ile Ek 1’inci madde hükümlerinin, yalnızca 6’ncı fıkra uyarınca hibe ve kredi desteği verilen yapılara uygulanacağı netleştirildi.
Bunun yanında, istisnai olarak 7269 sayılı Kanun kapsamında hak sahiplerine teslim edilmek üzere Bakanlıkça üretilen yapılar bakımından 9’uncu fıkranın ilgili hükümlerinin uygulanmasına devam edileceği belirtildi.
BAKAN KURUM'DAN AÇIKLAMA Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum da düzenlemeye ilişkin paylaşımında, Yerinde Dönüşüm kapsamında inşa edilen yapılarda hibe ve kredi desteklerinin güvence altına alındığını, Hazine taşınmazlarında %10 peşin ve 5 yıl faizsiz taksit imkânı getirildiğini ve kamu kaynaklarını korumak amacıyla cayma/iade uygulamalarının sona erdirildiğini ifade etti.