Pamir-Soyuer 2026 yılı 1. çeyrek Türkiye Gayrimenkul Sektörü raporuna göre, İnsansı robotların inşaat sektöründe verimlilik açıklarını kapatmak, tehlikeli görevlerdeki riskleri azaltmak ve büyük ölçekli altyapı projelerinin teslimatınıhızlandırmak amacıyla kullanılması hedefleniyor.
1970–2024 döneminde ekonomi genelinde toplam verimlilik iki kattan fazla artış gösterirken, inşaat sektöründe farklı bir tablo ortaya çıktı. ABD Çalışma Bakanlığı verilerine göre, söz konusu dönemde sektörün verimliliği yaklaşık yüzde 30 oranında geriledi.
İnşaat sektörü, tarihsel süreç boyunca inovasyon eksikliğiyle öne çıkan bir yapı sergiledi. Bu durumun temel nedenlerinden biri, sektördeki teknolojik ilerlemenin görece sınırlı kalmasıydı.
Günümüz şantiyelerinde kullanılan temel makine ve ekipmanların büyük bir kısmı 1950’li yıllarda geliştirildi ve o tarihten bu yana kaydedilen teknolojik gelişmeler dönüştürücü bir etki yaratmak yerine mevcut uygulamaların kademeli olarak iyileştirilmesiyle sınırlı kaldı.
Mevcut tabloyu daha da kritik hale getiren unsur ise iş gücü piyasasında yaşanan darboğaz oldu. Mevcut çalışanlar emeklilik yaşına yaklaşırken, iş kazaları, kariyer belirsizlikleri ve ağır çalışma koşulları gençlerin sektöre katılımını azalttı.
Fiziksel yapay zeka, gerçek dünyada düşünebilen ve hareket edebilen yapay zekayı ifade eder. Bilgisayarlar ve akıllı telefonlarla sınırlı kalan dijital yapay zekanın aksine, fiziksel yapay zeka hareket edebilir ve çevresiyle etkileşim kurabilir.
Fiziksel yapay zeka, insanın algılama, karar verme ve hareket etme süreçlerini taklit eden sistemler olarak tanımlanabilir. Bu sistemler, sensörlerle çevreyi algılar, yapay zeka algoritmalarıyla verileri işler ve elde edilen sonuçları fiziksel eylemlere dönüştürür.
Bu süreç sayesinde makineler çevrelerini algılayabilir, bilgileri işleyebilir, kararlar alabilir ve otonom olarak fiziksel eylemler gerçekleştirebilir. Fiziksel yapay zeka, insanlar için çok tehlikeli, karmaşık veya erişilemez olan ortamlarda giderek daha değerli hale geldi.
Örneğin, inşaat sektöründe insansız ekskavatörler ve otonom taşıma robotları, verimliliği ve üretkenliği artırırken kaza riskini azaltmaya yardımcı oldu. Teknoloji ilerlemeye devam ettikçe, fiziksel yapay zeka kritik sektörlerde insanlarla birlikte çalışabilen güvenilir bir ortağa dönüşüyor.
İNŞAAT UYGULAMALARINDA FİZİKSEL YAPAY ZEKA Günümüzde otomasyon uygulamalarının büyük bölümü doğrudan şantiyelerde değil, duvar, döşeme ve kiriş gibi yapı elemanlarının kontrollü, standartlaştırılmış ve tekrarlanabilir koşullar altında üretildiği şantiye dışı üretim tesislerinde gerçekleştirilmektedir.
Buna karşılık, şantiye ortamlarında otomasyon uygulamalarının hayata geçirilmesi önemli zorluklar içermektedir. Bunun temel nedeni, her inşaat projesinin kendine özgü koşullara sahip olması ve proje sürecinin dinamik bir yapıda ilerlemesidir.
Değişken saha koşulları otomasyon sistemlerinin etkin ve güvenli bir şekilde uygulanmasını güçleştirmektedir. İnsansı robotlar, inşaat sektöründe bir sonraki teknolojik sıçramayı temsil etmektedir.
Henüz yaygın bir uygulama alanı bulmamış olsalar da bu alandaki teknoloji hızla olgunlaşmaktadır. İnsansı robotların inşaat sektöründe verimlilik açıklarını kapatmak, tehlikeli görevlerdeki riskleri azaltmak ve büyük ölçekli altyapı projelerinin teslimatınıhızlandırmak amacıyla kullanılması hedefleniyor ŞANTİYE DIŞI İMALAT Prefabrik duvar, döşeme ve kirişlerin robotik üretimi, fabrika ortamlarında başarılı şekilde yapılmakta.
Sürücüsüz asfalt sericiler ve otonom silindirler gibi başarılı pilot uygulamalar gelişiyor. İnşaat demiri bağlama, delme ve yerleştirme robotları potansiyel gösteriyor ancak halen yagın olarak kullanılmıyor.
ŞANTİYEDE İNSANSI ROBOTLAR Hızla ilerleyen teknoloji ile gelecekte şantiye alanında çalışabilen insansı robotlar yer alacak. Bedrock Robotics, ABD'nin güney eyaletlerinde büyük inşaat firmalarıyla yürüttüğü pilot programlar kapsamında, aktif şantiyelerde otonom kazı çalışmaları gerçekleştirmektedir.
Bedrock Robotics, Sundt Construction ile gerçekleştirdiği iş birliği kapsamında, yaklaşık 526. 000 metrekare büyüklüğündeki bir üretim tesisinin saha hazırlık çalışmalarında otonom ekskavatör sistemlerini kullanmıştır.
Bu sistemler, bugüne kadar 65. 000 m³'ün üzerinde toprak ve kaya malzemesini kazarak, insan operatörler tarafından kullanılan kaya kamyonlarına yüklemiş ve kazı faaliyetlerinin önemli bir bölümünü otonom olarak gerçekleştirmiştir.
Şirketin teknolojisi; tekrarlayan yükleme görevlerini üstlenerek deneyimli operatörlerin daha karmaşık ve uzmanlık gerektiren görevlere odaklanmasını sağlamaktadır. Bedrock, çalışma alanlarını genişletmeye devam ederken, tamamen otonom operasyonlara doğru kademeli olarak ilerliyor.