Gayrimenkul değerlemesi; taşınmazın fiziksel özelliklerinden konumuna, hukuki durumundan bölgesel piyasa koşullarına kadar birçok değişkenin birlikte değerlendirilmesini gerektiriyor.
Tapu, ruhsat ve imar belgelerinin incelenmesi, emsal araştırması, saha çalışmaları ve raporların kontrolü süreç boyunca yapılan temel işler arasında yer alıyor.
Ancak piyasadaki hız ve veri hacminin artması, değerleme çalışmalarında doğruluğun ve güncelliğin korunmasını daha da önemli hale getiriyor. METREKAREYE BAKMAK YETMİYOR Creative Solution CTO’su Zafer Çalık, bir taşınmazın değerinin sadece metrekaresine veya bölge ortalamasına bakılarak belirlenemeyeceğini vurguluyor.
Çalık’a göre gayrimenkulün hukuki durumu, kullanım biçimi, çevresel gelişmeler ve karşılaştırılabilir emsaller gibi çok sayıda unsurun birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
“Veri miktarı arttıkça bu verilerin doğru sınıflandırılması ve anlamlandırılması değerlemenin vazgeçilmez unsuru haline geliyor” diyor. Yapay zekâ ve veri analitiği araçları, belge inceleme, emsal analizi, saha verilerinin kaydedilmesi ve rapor kontrolleri gibi tekrarlayan işleri hızlandırıyor ve farklı kaynaklardan gelen bilgilerin kısa sürede karşılaştırılmasını sağlıyor.
Ancak Çalık, teknolojinin otomatik çıktılarının her zaman uzman yorumuyla birlikte ele alınması gerektiğini belirtiyor: “Yapay zekâ, büyük veri setlerini işleyip tutarsızlıkları işaretleyerek uzmanlara destek olur; nihai karar ise gayrimenkulün özgün koşullarıyla uzman değerlendirmesiyle şekillenmelidir.
” Dijital altyapılar, değerleme sürecinin hangi aşamada olduğunu, hangi verinin ne zaman toplandığını ve raporun hangi kontrollerden geçtiğini izlenebilir kılıyor. Bu izlenebilirlik; süreç kalitesinin korunması, kurumsal hafızanın oluşturulması ve benzer işlerde ortak standartların uygulanması açısından önem taşıyor.
Creative Solution’un geliştirdiği Sayısal Akıllı Değerleme Süreç Yönetim Sistemi (SADES), değerleme iş akışını dört modülle destekliyor: Değer: Yapay zekâ destekli değer tahmini ve emsal analizi çıktıları sunuyor.
Vira: Tapu, ruhsat ve imar belgelerini doğal dil işleme ile analiz ederek belge incelemesine yardımcı oluyor. 360: Mobil saha veri toplama, mekânsal analiz ve dijital kayıt özellikleriyle saha çalışmalarını merkezî şekilde yönetiyor.
Radar: Hazırlanan raporları banka kriterleri ve standart süreçlere göre denetleyip eksik veya riskli alanları tespit ediyor. Çalık, amaçlarının uzmanların işini kolaylaştırmak ve tekrarlayan işlemleri teknolojiyle desteklemek olduğunu belirterek, açıklamasında “Teknoloji ilerledikçe değerleme sektöründe hız kadar verinin güvenilirliği, izlenebilirliği ve doğru yorumlanması da kritik hale gelecek” dedi.
.