Perakende sektöründe yaşanan belirsizlikler devam ederken, alışveriş merkezleri görünenden çok daha büyük bir maliyet yüküyle karşı karşıya. Konu ile ilgili olarak paylaşılan detaylara göre tüketim alışkanlıklarının değişmesi, mağaza kapatma eğilimleri ve artan rekabet gibi unsurlar AVM’leri zorlarken, esas baskının işletme giderlerinde yoğunlaştığı dikkat çekiyor.
Enerji, personel ve bakım-onarım maliyetlerindeki yükseliş, birçok alışveriş merkezinin kârlılığını doğrudan tehdit eden en kritik unsur haline gelmiş durumda. ENERJİ MALİYETLERİNDE REKOR ARTIŞ Büyük ölçekli AVM’lerde iklimlendirme, havalandırma, aydınlatma ve ortak alan enerji tüketimleri, gider kalemlerinin başında yer alıyor.
Uzmanlara göre son iki yılda enerji faturaları pek çok projede neredeyse iki katına çıktı. CBRE Türkiye Direktörü Can Kadir Yalnızcan, sektörün karşı karşıya olduğu yeni tabloyu şu sözlerle özetliyor: “Artık AVM’lerin temel sorunu kira tahsilatı değil, işletme giderlerini yönetebilmek.
Enerji, güvenlik ve teknik bakım maliyetleri o kadar arttı ki, gider tarafındaki kontrol bazı projelerde kira gelirleri kadar büyük önem taşımaya başladı. ” YÜKSELEN ORTAK GİDERLER KİRACILARI ZORLUYOR Artan işletme maliyetleri yalnızca AVM yönetimlerini baskı altına almıyor; mağazalar için de yük giderek ağırlaşıyor.
Ortak alan giderlerinin artması, kiracıların toplam maliyetini yükseltirken, kira sözleşmelerinde yeni pazarlık süreçlerini de beraberinde getiriyor. Yalnızcan’a göre bu durum sektörde dengelerin değiştiğini gösteriyor: “Eskiden bir AVM’nin başarısı yüksek doluluk oranı ve kira seviyesiyle ölçülürdü.
Bugün sürdürülebilirlik, maliyet yönetimi ve operasyonel verimlilik de aynı ölçüde belirleyici. ” Uzmanlar, maliyet baskısına karşı alışveriş merkezlerinin profesyonel tesis yönetimi süreçlerine daha fazla ağırlık vermesi gerektiğini belirtiyor.
Enerji verimliliği yatırımları, yapay zekâ destekli otomasyon, akıllı bina teknolojileri ve düzenli bakım programları işletme giderlerini azaltmada öne çıkan çözümler arasında gösteriliyor.
AYAKTA KALAN AVM GİDERİNİ EN İYİ YÖNETEN OLACAK Yalnızcan’a göre sektör yeni bir rekabet dönemine giriyor: “Gelecek yıllarda oyunun kazananları yüksek kiralarla değil, doğru maliyet yönetimiyle belirlenecek.
Giderlerini kontrol altına alamayan AVM’lerin uzun vadede ayakta kalması çok güçleşecek. ” .