Gayrimenkul Proje Pazarlama ve Satış Platformu (GPPS) Kurucusu Bilge Özdemir, 2025 yılı İstanbul birinci el konut piyasasına dair çarpıcı bir analiz yayımladı. Söz konusu verilere göre, İstanbul genelinde satılan sıfır konutlarda mortgage kullanım oranı beklentilerin çok altında kalarak sektörel bir daralmaya işaret etti.
AYDA SADECE 850 İPOTEKLİ SATIŞ 2025 yılı boyunca İstanbul’da toplam 70 bin 279 adet birinci el konut satışı gerçekleşirken, bu işlemlerin yalnızca 10 bin 175’i ipotekli (kredili) olarak kaydedildi.
Sıfır konut satışlarında kredi kullanım oranının yaklaşık %15 seviyesinde kalmasını değerlendiren Bilge Özdemir, yaklaşık 100 bin inşaat firmasının faaliyet gösterdiği bir finans merkezinde bu rakamların çok düşük olduğunu vurguladı.
Özdemir, ayda ortalama 850 ipotekli satışın, İstanbul gibi bir metropolde mortgage sisteminin neredeyse devre dışı kaldığının bir göstergesi olduğunu belirtti. BANKALARIN KAPILARI KAPALI KALDI Analizde, inşaat firmalarının proje finansmanı ve garantörlük kapsamında bankalardan yeterli desteği alamadığına dikkat çekildi.
Bankaların kredi musluklarını aralamaması nedeniyle tüketicilerin mortgage olanaklarına erişiminin kısıtlı kaldığı ifade edildi. Mevcut %15’lik kredili satış payının ise büyük oranda kamu iş birliğiyle yürütülen (Emlak Konut, TOKİ) projeler ile teslim aşamasına gelmiş, ekspertiz değeri oluşmuş özel sektör projelerinden kaynaklandığı öngörülüyor.
SEKTÖRÜ CANLANDIRACAK ÇÖZÜM ÖNERİLERİ GPPS Platformu, inşaat sektöründeki tıkanıklığı aşmak ve konut talebini yeniden hareketlendirmek için şu önerilerde bulundu: Kredi Muslukları Yeniden Açılmalı: Birçok projede teslimlerin yapılmasıyla bankaların inşaat firmaları üzerindeki riskleri azaldı.
Bu durum, sektöre yönelik yeni kredi kanallarının açılması için uygun bir zemin oluşturuyor. İnşaat Firmalarından Katkı Payı Desteği: Bankaların tanımlayacağı güncel kredi oranları, inşaat firmalarının sağlayacağı katkı payları ile desteklenerek tüketicinin talebini canlandıracak seviyelere çekilebilir.
GYO Yatırımlarına Teşvik: Gayrimenkul Yatırım Ortaklıkları’na (GYO) olan ilgiyi artırmak ve borsadaki derinliği desteklemek amacıyla, kredi kartı ile GYO hisse senedi alımı gibi alternatif erişim yolları geliştirilmelidir.
Tamamlanma Oranı Yüksek Projelere Özel Faiz: İnşaat seviyesi %75’i aşmış veya ekspertize hazır sıfır konutlarda, satışları özendirmek adına piyasa koşullarından daha düşük, özel faiz oranlı kredi paketleri tanımlanmalıdır.
Bilge Özdemir’in analizine göre, 2026 yılında piyasanın dengelenmesi için finans kurumlarının inşaat sektörüyle daha entegre bir çalışma modeli benimsemesi kritik önem taşıyor.